Witaminy i składniki mineralne badania

Witaminy i składniki mineralne są niezbędnym elementem do prawidłowego funkcjonowania organizmów. Poziom ich zawartości jest zatem jednym z ważniejszych wskaźników jakości produktów żywnościowych oraz odpowiednich zabiegów technologicznych.

Witaminy mogą być pochodzenia naturalnego lub otrzymywane syntetycznie, a ich analityka jest niezmiernie skomplikowana z uwagi na różnorodność struktur i właściwości.

Składniki mineralne to pierwiastki chemiczne, związki egzogenne, czyli takie, które nie są syntetyzowane przez nasz organizm i należy dostarczać je z zewnątrz w odpowiednich dawkach i proporcjach. Ważne dla naszego ciała są nie tylko makroelementy (czyli składniki mineralne, do których zaliczyć można magnez, potas, wapń, siarkę, fosfor, sód
i chlor), na które zapotrzebowanie organizmu jest duże, ale również mikroelementy (takie jak na przykład jod, chrom, żelazo, miedź, selen, cynk i fluor), których potrzebujemy nieco mniej.

Badania potwierdzające zawartość witamin i składników mineralnych wykonuje się głównie w przypadku suplementów diety, a także w przypadku środków spożywczych powszechnie spożywanych, gdy ich obecność oraz poziom zawartości  świadczą o szczególnej wartości odżywczej produktów.

Ilość witamin i składników mineralnych, które przedstawiono w tabeli w Załączniku XIII do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004, ze zmianami, można deklarować na opakowaniu żywności, jeżeli występują w znaczącej ilości. Tę znaczącą ilość oblicza się, wykorzystując odpowiednie zależności:

  • 15 % referencyjnych wartości spożycia, zawarte w 100 g lub 100 ml, w przypadku produktów innych niż napoje,
  • 7,5 % referencyjnych wartości spożycia, zawarte w 100 ml, w przypadku napojów,
  • 15 % referencyjnych wartości spożycia, w przeliczeniu na porcję, jeżeli dane opakowanie zawiera wyłącznie jedną porcję.

J.S. Hamilton Poland wykonuje analizy w swoim centralnym laboratorium w Gdyni, niekiedy również we współpracy
z najlepszymi uznanymi w tej dziedzinie laboratoriami europejskimi. Oznaczenie witamin i składników mineralnych wymaga zastosowania wielu specjalistycznych technik badawczych.

W przypadku witamin dobór techniki badawczej jest związany głównie z klasyfikacją i strukturą badanej witaminy. Najczęściej wykorzystuje się techniki chromatograficzne (technika chromatografii cieczowej z detekcją fluorescencyjną HPLC-FLD lub spektrofotometryczną HPLC-UV/VIS, HPLC-DAD) lub techniki mikrobiologiczne. Rzadziej stosowanymi technikami są metodyki enzymatyczne czy miareczkowe.

Do oznaczenia zawartości składników mineralnych laboratorium J.S. Hamilton Poland wykorzystuje technikę spektrometrii emisji atomowej z indukcyjnie wzbudzoną plazmą (ICP-OES) oraz spektrometrię mas z jonizacją w plazmie indukcyjnie sprzężonej (ICP-MS).

Badania witamin i składników mineralnych wykonywane są metodami akredytowanymi. Warto również dodać, że w przypadku wielu artykułów rolno-żywnościowych, środków żywienia zwierząt i premiksów laboratorium posiada akredytację w zakresie elastycznym, co oznacza, że może modyfikować metodę badań, zmieniać zakres pomiarowy metody oraz dodać nową badaną cechę (witaminę czy składnik mineralny) w ramach obiektu i metody. Aktualna lista badań prowadzonych w ramach zakresu elastycznego jest dostępna na stronie internetowej.

 

Dodatkowe zatwierdzenia i certyfikaty

GMP+

System bezpieczeństwa pasz GMP+ został opracowany w 1992 roku w Holandii, gdzie po licznych przypadkach skażenia pasz wzrosło zapotrzebowanie na zwiększenie poziomu bezpieczeństwa całego sektora paszowego. Z tego względu opracowano standardy bezpieczeństwa na każdym etapie tj. produkcji, handlu, transportu, przeładunku oraz magazynowania pasz i dodatków paszowych. Oznacza to, że standardami GMP+ zostali objęci również wszyscy podwykonawcy, w tym laboratoria badawcze.

Firmy certyfikowane GMP+ w sektorze produkcji pasz są zobowiązane do zlecania analiz do laboratorium, które jest certyfikowane GMP+ lub posiada równoważny system jakości, np. według PN‑EN ISO/IEC 17025:2018-02 (ISO/IEC 17025:2017). Nasze laboratorium spełnia powyższe wymagania co potwierdza certyfikat akredytacji PCA o numerze AB 079.

W zakresie krytycznych zanieczyszczeń pasz:

  • aflatoksyna B1,
  • dioksyny, dioksynopodobne PCB, niedioksynopodobne PCB,
  • metale ciężkie,
  • fluor.

Firmy certyfikowane GMP+ muszą korzystać z laboratoriów, które pozytywnie przeszły procedurę wpisania na listę laboratoriów  , na której nasze laboratorium jest już wpisane od 2018 roku.

 

VLOG

System VLOG powstał z inicjatywy niemieckiego Stowarzyszenia Żywności bez Inżynierii Genetycznej (Verband Lebensmittel ohne Gentechnik), które wyznacza standardy produkcji żywności wolnej od GMO i dotyczy produktów pochodzenia zwierzęcego, zbóż, owoców i warzyw oraz pasz z uwzględnieniem wszystkich etapów od szerokorozumianej produkcji przez magazynowanie i transportu.

Od roku 2019 laboratoria, które chcą wykonywać analizy w zakresie obecności GMO dla firm w zakresie produkcji pasz i żywności pod kątem systemu VLOG, muszą być uznane przez VLOG jako   i nasze laboratorium pozytywnie przeszło procedurę rejestracji.

 

FRUIT MONITORING

Jest to niemiecki system monitorowania pozostałości pestycydów w owocach i warzywach, zarządzany przez firmę HDE Trade Services GmbH (HTS), przeznaczony dla firm handlowych: Dohle, EDEKA/Netto MD, Globus, METRO (Real, METRO Cash & Carry), Norma, REWE.

Laboratoria, które chcą przystąpić do systemu muszą spełniać minimalne standardy:

  • akredytacja wg ISO/IEC 17025:2017 w kraju laboratorium badawczego. Stosowane metody muszą być objęte zakresem akredytacji, a akredytacja musi dotyczyć produktów przebadanych w ramach programu Fruitmonitoring. Rozróżnia się trzy typy zatwierdzenia dla laboratoriów: A, B i C. Laboratorium A musi być w stanie przeanalizować co najmniej 80% minimalnego (standardowego) zakresu wymienionych substancji w świeżych owocach i warzywach,
  • regularne uczestnictwo w badaniach biegłości.

Wyniki badań laboratoryjnych pestycydów w owocach i warzywach wykonywanych w ramach Fruitmonitoring wprowadzane są do centralnego systemu fruitmonitoring.com, gdzie są analizowane pod kątem produktu, grupy produktów, pochodzenia i substancji czynnych.

Zakres akredytacji przez PCA oraz pozytywne wyniki badań biegłości umożliwiły Laboratorium Hamilton UO-Technologia w Słomczynie, aby zostać zatwierdzonym laboratorium w systemie Fruitmonitoring.